22 maja Prezes Urzędu Ochrony Danych Osobowych (UODO) wydał decyzję nakładającą prawie 27 tysięcy złotych kary na osobę, która zainstalowała na swojej posesji monitoring obejmujący przestrzeń publiczną i posesje osób trzecich. Pomimo uprzedniego wydania decyzji nakazującej ograniczenie zakresu monitoringu (przestawienie kamer), administrator nie zastosował się do niej, co doprowadziło do nałożenia kary pieniężnej. Sprawa ta pokazuje jak urząd rozumie ograniczenia związane ze stosowaniem tzw. wyjątku domowego w RODO, gdzie stawia granice tego wyłączenia i jest pierwszą decyzją odnoszącą się do naruszeń związanych ze stosowaniem monitoringu prywatnego.
Problem nadmiernego monitoringu
Sprawa rozpoczęła się od licznych skarg osób, zaniepokojonych zachowaniem sąsiada, który zamontował na swojej posesji monitoring wizyjny obejmujący nie tylko teren jego posesji, ale również obszary poza nią, w tym drogę publiczną oraz sąsiednie nieruchomości. Kamery działały w sposób ciągły, a oprócz obrazu rejestrowały też dźwięk. Sąsiedzi uznali to za poważną ingerencję w ich prywatność i zawiadomili o sprawie organ nadzorczy.
Monitoring w placówkach medycznych. Najczęstsze błędy i ich konsekwencje
W grudniu ubiegłego roku Prezes UODO wydał decyzję nakazującą ograniczenie zakresu monitoringu lub zdemontowanie go. Decyzja uprawomocniła się, ale pomimo tego właściciel posesji nie zastosował się do nakazu Prezesa UODO. W takiej sytuacji, organ uznał działanie administratora za uporczywe naruszanie przepisów o ochronie danych osobowych. Lekceważenie decyzji stało się podstawą do nałożenia kary w wysokości 26 711 złotych.
Problem wyjątku domowego
Fundamentalnym zagadnieniem prawnym w tej sprawie była kwestia tzw. wyjątku domowego – jednego z przewidzianych w art. 2 RODO ograniczeń odnoszących się do materialnego zakresu stosowania Rozporządzenia . Zgodnie z tym wyjątkiem, przetwarzanie danych osobowych dokonywane przez osobę fizyczną w ramach czynności o czysto osobistym lub domowym charakterze pozostaje poza zakresem stosowania RODO (art. 2 ust. 2 pkt c). Poprawnie zainstalowany monitoring na prywatnej posesji co do zasady mieści się w ramach tego wyjątku. Ma on jednak swoje granice.
W szczególności nie obejmuje on sytuacji, w których monitoring wykracza poza przestrzeń prywatną, a monitorowanie dotyka osób trzecich w miejscach publicznych lub na cudzych nieruchomościach. W analizowanej sprawie organ uznał, że rejestrowanie obrazu i dźwięku (!) poza własną posesją stanowi przetwarzanie danych osobowych objęte reżimem Rozporządzenia. Oznaczało to, że zainstalowany monitoring powinien działać w zgodzie z regulacjami RODO dotyczącymi, np. minimalizacji, ograniczenia celu, podstaw prawnych czy ograniczenia celu przetwarzania. W przedmiotowej sytuacji, administrator żadnych z tych warunków nie spełnił.
Wnioski
Z punktu widzenia praktyki polskiego regulatora decyzja ma charakter precedensowy. Jest to bowiem pierwsza kara nałożona na osobę fizyczną w związku z naruszeniami dotyczącymi prywatnego monitoringu, który – obok nielegalnych podsłuchów – staje się coraz poważniejszym problemem. Najważniejszym wnioskiem płynącym z tej decyzji jest to, że prywatny monitoring również może znaleźć się w obszarze zainteresowania regulatora, a osoby nieprzestrzegające zasad dotyczących jego instalowania, a więc przetwarzania danych osobowych, mogą ponosić odpowiedzialność administracyjną.
UODO wydaje wskazówki dla właścicieli domowych systemów monitoringu
Decyzja jest istotna również z innych powodów. Przede wszystkim stanowi praktyczne wyznaczenie granic tzw. wyjątku domowego w jednym z najbardziej powszechnych obszarów przetwarzania danych osobowych. Monitoring domowy jest bowiem rozwiązaniem szeroko stosowanym, a jednocześnie może w istotny sposób ingerować w prywatność osób trzecich. Ponadto nałożenie kary za niewykonanie decyzji Prezesa UODO po raz kolejny pokazuje, że regulator jest gotów konsekwentnie egzekwować przepisy i nakładać sankcje także na osoby fizyczne, które ignorują jego decyzje.
Źródło: https://uodo.gov.pl/pl/138/4492
