25 września Prezydent podpisał ustawę o zmianie ustawy o świadczeniu usług drogą elektroniczną oraz niektórych innych ustaw. Podpisana ustawa częściowo wdraża do porządku prawnego regulacje unijnego rozporządzenia DSA (Akt o usługach cyfrowych) dotyczące rozkładu kompetencji między organami, administracyjnych kar pieniężnych i mechanizmów certyfikacji. Sejm wciąż pracuje nad ustawą mającą wdrożyć przepisy rozporządzenia dotyczące blokowania nielegalnych treści w Internecie.
Wdrożenie DSA
Rozporządzenie DSA zostało przyjęte przez Parlament Europejski i Radę UE pod koniec 2022 roku. Rozporządzenie wprowadzono z myślą o uregulowaniu zasad działania platform cyfrowych i walki z takimi zjawiskami jak dezinformacja, rozpowszechnianie nielegalnych treści czy wykorzystywanie nietransparentnych algorytmów zarządzających treściami i reklamami.
DSA jest bezpośrednio stosowane od 17 lutego 2024 r. Konieczne było jednak przyjęcie przepisów krajowych określających m.in. właściwe organy, ich kompetencje oraz krajowy system egzekwowania rozporządzenia. Pierwsza ustawa wdrażająca DSA w Polsce została uchwalona przez Sejm w grudniu 2025 r. Prezydent zawetował ją jednak w styczniu br. w związku z przepisami regulującymi usuwanie nielegalnych treści z Internetu. Z nowej, podpisanej w ostatnim czasie ustawy, przepisy te usunięto: mają zostać wprowadzone osobną ustawą, nad którą pracuje obecnie Sejm.
Co zawiera podpisana ustawa?
Podpisana ustawa nie zawiera mechanizmów usuwania nielegalnych treści przewidzianych przez oryginalny projekt. Pozostały w niej przede wszystkim rozwiązania ustrojowe i proceduralne. Ustawa:
- Identyfikuje koordynatora ds. usług cyfrowych – funkcję tą pełnić będzie Prezes Urzędu Komunikacji Elektronicznej;
- Przyznaje nowe kompetencje innym organom – rolę w realizacji Rozporządzenia odgrywać będą również Prezes Urzędu Ochrony Konkurencji i Konsumentów i Przewodniczący Krajowej Rady Radiofonii i Telewizji;
- Tworzy Krajową Radę do spraw Usług Cyfrowych – w jej skład, oprócz przedstawicieli UKE, UOKiK i KRRiT wejdą również przedstawiciele RPO, UODO, parlamentu i innych organów.
- Wprowadza mechanizmy certyfikacji – mechanizmy te obejmują trzy kategorie podmiotów: organy pozasądowego rozstrzygania sporów, zaufane podmioty sygnalizujące i zweryfikowanych badaczy;
- Reguluje kwestię nakładania administracyjnych kar pieniężnych – sankcje te dotyczą platform internetowych i innych dostawców usług uregulowanych w DSA. Podmiot nieprzestrzegający przepisów rozporządzenia i ustawy może zostać ukarany karą w wysokości nawet 6% rocznego światowego obrotu.
Czy trzeba się martwić nowymi regulacjami?
Regulacje DSA adresowane są przede wszystkim do platform internetowych i innych dostawców usług pośrednich – usług polegających na udostępnianiu sieci informatycznej, a także przechowywaniu lub przekazywaniu informacji z wykorzystaniem takich sieci. Regulacje te obejmują zatem dostawców takich usług jak np. platformy społecznościowe, strony z ogłoszeniami czy sklepy internetowe typu marketplace. To na te kategorie podmiotów mogą być nakładane kary.
Różne kategorie podmiotów objęte są różnymi przepisami DSA, których naruszenie może poskutkować nałożeniem kary.
- Wszyscy dostawcy usług pośrednich mogą być ukarani, m.in. za brak realizacji obowiązków dotyczących rozliczalności i transparentności;
- Dostawcy hostingu muszą dodatkowo ustanowić system zgłaszania nielegalnych treści;
- Platformy cyfrowe muszą, m.in. ustanowić wewnętrzny system rozpatrywania skarg użytkowników czy realizować zadania związane z ochroną małoletnich.
- Platformy handlowe muszą realizować dodatkowe obowiązki związane z identyfikacją przedsiębiorców.
- VLOP (very large online platforms) i VLOSE (very large online searching engine) obciążone są dodatkowym szeregiem obowiązków, obejmujących np. kwestie audytowe i oceny ryzyka systemowego.
Nałożona kara może wynosić nawet 6% rocznego światowego obrotu (więcej niż kary wynikające, np. z RODO) za naruszenie przepisów i 1% rocznego światowego obrotu za brak współpracy, bądź utrudnianie postępowania. Kary te, co do zasady, nakładać będzie Prezes UKE. Jednak w sprawach platform udostępniających materiały wideo właściwy będzie przewodniczący KRRiT. Sprawami wiążącymi się z naruszeniem interesów konsumentów przez platformy internetowe, zajmować się będzie Prezes UOKiK.
Trzeba pamiętać, że najbardziej kontrowersyjne przepisy DSA – dotyczące mechanizmów usuwania i blokowania treści nielegalnych – nie zostały jeszcze wdrożone do polskiego porządku prawnego. Trwają prace legislacyjne nad ustawą mającą je wprowadzić. Jeśli nowa ustawa zostanie uchwalona i wejdzie w życie, wszyscy dostawcy usług pośrednich będą zagrożeni karą za niedostosowanie się do procedury nakazowej z art. 9 DSA.
Co to oznacza?
Przyjęcie ustawy oznacza, że, po dwóch latach od wejścia w życie rozporządzenia DSA, jego przepisy wreszcie zaczną być egzekwowane w Polsce. Choć rozporządzenie dotyczy wszystkich podmiotów świadczących usługi pośrednie, to najpoważniejsze obowiązki nakłada ono na dostawców platform cyfrowych (podmioty przechowujące treści użytkowników i udostępniające je innym użytkownikom, np. media społecznościowe).
Wejście w życie przepisów o administracyjnych karach pieniężnych, może być ostatnim dzwonkiem dla dostawców usług pośrednich, którzy zaniedbali dostosowanie się do regulacji DSA przez ostatnie lata. Podmioty, które nie wdrożą niezbędnych mechanizmów i nie opracują niezbędnej dokumentacji, zagrożone mogą być surowymi karami. Pamiętać należy bowiem, że regulacja ta kierowana jest nie tylko do technologicznych gigantów (VLOP i VLOSE), ale również do podmiotów świadczących usługi pośrednie na mniejszą skalę.
W szczególności zaangażowane powinny być platformy e-commerce: nie tylko bowiem objęte są one jednym z najsurowszych reżimów dotyczących obowiązków dla podmiotów objętych rozporządzeniem, ale też charakter ich działalności tworzy duże prawdopodobieństwo, że zainteresuje się nimi nie tylko Prezes UKE, ale też Prezes UOKiK, również uprawniony do prowadzenia postępowań na podstawie ustawy i DSA.
Jest to również ważny moment dla działów compliance i podmiotów zajmujących się obsługą prawną przedsiębiorstw świadczących usługi pośrednie. To ostatni moment na to, żeby upewnić się, czy przepisy DSA zostały prawidłowo wdrożone w organizacji.