15 czerwca 2026 r. rząd Kanady przedstawił projekt ustawy dotyczącej ochrony danych osobowych, która ma stanowić największą reformę kanadyjskiego systemu ochrony danych osobowych od 25 lat, kiedy to przyjęto obowiązującą dziś ustawę. Nowa regulacja (C-36 – Protecting Privacy and Consumer Data Act – PPCDA), ma na celu dostosowanie prawa do realiów gospodarki cyfrowej, wzmocnienie praw jednostek oraz zwiększenie skuteczności egzekwowania przepisów. Proponowane zmiany mają zaostrzyć i rozbudować regulację, częściowo poprzez upodobnienie jej do znanego nam RODO.
Ponad dwadzieścia pięć lat PIPEDA
Aktualnie, w zakresie ochrony danych osobowych, w Kanadzie obowiązuje ustawa PIPEDA (Personal Information Protection and Electronic Documents Act). Ustawę uchwalono w 2000 roku i od tego czasu nie doczekała się większych nowelizacji. Mimo że przepisy PIPEDA są o wiele bardziej liberalne i minimalistyczne niż te, znane nam z RODO, kanadyjski system ochrony danych osobowych przez lata cieszył się dobrą opinią, a Komisja Europejska uznaje go za zapewniający standardy ekwiwalentne tym europejskim. Z drugiej strony, wielokrotnie podnoszono, że PIPEDA nie jest w pełni dostosowana do współczesnych problemów związanych z przetwarzaniem danych, a jej regulacje wymagają uzupełnienia i doprecyzowania.
Rząd Kanady nie pozostawał głuchy na te doniesienia. Kanadyjskie prawo ochrony danych osobowych usiłowano reformować już dwukrotnie, za każdym razem bezskutecznie. Dotychczasowe projekty ustaw koncentrujących się na ochronie prywatności konsumentów zakończyły się na etapie prac projektowych. Projekt ustawy C-36 stanowi trzecią próbę nowelizacji przepisów z zakresu ochrony danych osobowych i pokazuje jak zdeterminowany jest kanadyjski rząd, żeby taką reformę wprowadzić. Projekt został przedstawiony 15 czerwca 2026 r. i znajduje się obecnie na etapie wczesnych prac parlamentarnych.
Cztery filary reformy
Projekt ustawy C-36 opiera się o cztery główne założenia.
- Wzmocnienie praw Kanadyjczyków – PPCDA „importuje” z RODO prawa jednostek dotychczas nieobecne w kanadyjskim systemie ochrony danych osobowych, np. prawo do usunięcia danych. Nowa regulacja przewiduje również zwiększenie wymagań dotyczących transparentności (przede wszystkim w sferze AI i innych systemów automatycznie podejmujących decyzje) i szczególne wzmocnienie ochrony praw dzieci.
- Wspieranie innowacji i gospodarki cyfrowej – kolejnym rozwiązaniem znanym z RODO, a wdrażanym przez PPCDA ma być wprowadzenie systemu certyfikacji i kodeksów postępowania. Nowa regulacja ma uwzględniać potrzeby małych i średnich przedsiębiorstw i doprecyzować prawny status powszechnie stosowanych metod, taki jak np. anonimizacja.
- Suwerenność cyfrowa – pod pojęciem „suwerenności cyfrowej”, rząd Kanady zdaje się rozumieć kontrolę nad danymi. W ramach tego obszaru wzmocnione mają zostać regulacje dotyczące transferu danych poza Kanadę, wprowadzone mają też być wymogi dotyczące bezpieczeństwa łańcucha dostaw z perspektywy prywatności.
- Skuteczniejsze egzekwowanie prawa – jedną z najważniejszych zmian z praktycznego punktu widzenia, ma być powołanie organu nadzorczego (Digital Safety and Data Protection Commission of Canada), uprawnionego do nakładania kar w wysokości nawet 5% rocznego obrotu administratora. Nowy organ wyposażony będzie również w inne atrybuty charakterystyczne dla organów ochrony danych w Europie, np. możliwość wydawania nakazów związanych z przetwarzaniem danych.
Kanada idzie w kierunku RODO
Uchwalenie procedowanych przepisów stanowić będzie ogromny krok w kierunku upodobnienia kanadyjskiego systemu ochrony danych osobowych do modelu funkcjonującego w Europie. Istnieją punkty wspólne między RODO a aktualnie obowiązującymi w Kanadzie przepisami prawa w tym zakresie. Nie powinno jednak ulegać wątpliwości, że w porównaniu do RODO, kanadyjska ustawa jest bardzo oszczędna i liberalna. Regulacje PPCDA, o ile wejdą w życie, zdecydowanie ten system rozbudują, uzupełniając regulację w obszarach, które aktualnie pozostają poza regulacją.
Wysiłki kanadyjskiego ustawodawcy wpisują się również w szerszy, światowy trend regulacji sfery cyfrowej. W ciągu ostatnich lat, liczne państwa podjęły działania związane z modernizacją swoich systemów prawnych tak, aby odpowiadały zmieniającym się realiom technologicznym. W Europie akty prawne dotyczące nowych technologii są tworzone wprost masowo (AI Act, NIS2, DSA, DMA, etc.), ale tendencja ta, w mniejszym lub większym stopniu, obejmuje cały świat.